RBMK-1000

Symulator bloku z reaktorem kanałowym grafitowo-wodnym

Dyfuzja neutronów 3D · ksenon · efekt parowy · AZ-5

O symulacji

RBMK-1000 to symulator bloku jądrowego z reaktorem kanałowym grafitowo-wodnym - tego samego typu, który pracował w Czarnobylu. Prowadzisz reaktor tak jak zmiana w sterowni: pręty sterujące, regulator mocy, pompy cyrkulacyjne, turbina, tablica sygnalizacji i wydruki komputera SKALA.

To symulacja, którą prowadzi się jak zabawę, ale pod spodem jest prawdziwa fizyka: przestrzenny rozkład strumienia neutronów, zatrucie ksenonem, para w kanałach i pręty z grafitowymi wypieraczami - te same zjawiska, które zdecydowały o przebiegu nocy 26 kwietnia 1986 r. Wszystko liczy się w Twojej przeglądarce, bez konta i instalacji.

Co symulujemy

Rdzeń 3D

1661 kanałów paliwowych i 211 kanałów prętów na siatce 57 × 57 × 16 (krok 25 cm, warstwy 50 cm). Dwugrupowe równanie dyfuzji neutronów - prędkich i termicznych - w ok. 38 tys. węzłów.

Kinetyka

Model kwazistatyczny: amplituda mocy z sześcioma grupami neutronów opóźnionych (β ≈ 0,0046) i kształt strumienia przeliczany na bieżąco. Okres reaktora i reaktywność w jednostkach β.

Jod i ksenon

Jod-135 i ksenon-135 w każdym węźle rdzenia. Po obniżeniu mocy ksenon narasta godzinami - jama jodowa, lokalne zatrucie i przesunięcia mocy w rdzeniu.

Para i temperatury

Temperatura paliwa (efekt Dopplera), grafitu (stygnie ok. 75 min) i udział pary w każdym kanale. Dodatni efekt parowy - ok. +5β przy pełnym odparowaniu.

Pręty z wypieraczami

Grupy RR, AR, LAR, USP i AZ w konstrukcji z 1986 r.: absorber, słup wody i grafitowy wypieracz długości 4,5 m. Pełny skok w ok. 18 s - jak w rzeczywistości.

Obieg i turbina

8 głównych pomp cyrkulacyjnych z rozruchem i wybiegiem, separatory, ciśnienie, woda zasilająca, krążenie naturalne, turbina i test wybiegu turbogeneratora.

SKALA i PRIZMA

Komputer bloku co 5 minut liczy rozkład mocy i ORM - operacyjny zapas reaktywności - z dwóch pełnych rozwiązań dyfuzji w osobnym wątku. Widzisz stan sprzed chwili, tak jak operatorzy.

Ciepło powyłączeniowe

Siedem grup produktów rozszczepienia w każdym węźle. Po AZ-5 rdzeń wciąż grzeje - na początku ok. 6-7% mocy - i obieg musi to ciepło odebrać.

Zniszczenie

Kryzys wrzenia w kanałach, rozszczelnienie paliwa przy gwałtownym impulsie mocy, pękanie kanałów i para w przestrzeni reaktora - przy kilku pękniętych kanałach ciśnienie unosi płytę górną reaktora.

wyciągnięty 3 s po AZ-5 absorber woda wypieracz grafitowy rdzeń 7 m
Pręt RR w konstrukcji z 1986 r. Wsuwany od góry wypiera grafitem wodę z dołu kanału - przez pierwsze sekundy może zwiększać reaktywność w dolnej części rdzenia

Scenariusze

Pełna moc

Blok na mocy nominalnej 3200 MW, ksenon w równowadze. Dobry start, żeby poznać sterownię.

30 min po AZ-5

Reaktor wyłączony pół godziny temu z pełnej mocy. Jod zamienia się w ksenon, grafit stygnie, para znika - spróbuj uruchomić reaktor i zobacz, ile reaktywności brakuje. (W obecnym modelu zapas prętów jest za mały, żeby się udało - w rzeczywistości przy ORM 30 prętów było to dozwolone.)

Noc 25/26.04.1986

Stan z ok. 01:00: po dobie obniżania mocy i zapadzie do 30 MW reaktor jest zatruty ksenonem, 46 prętów wsuniętych płytko, reszta wyciągnięta - jak na planszy z raportu INSAG-7. ORM poniżej 15 prętów (SKALA wyliczyła po awarii 6-8). Odtworzony tak jak w analizach po awarii.

Sterowanie

Pulpit symulacji: kartogram rdzenia z warstwami, tablica sygnalizacji, wskaźniki, pręty, regulator, SKALA, pompy, dziennik zmiany i przebiegi
Pręty
Wybierz grupę (RR, AR, LAR, USP, AZ) albo kliknij pręt na kartogramie (Shift - kilka) i przytrzymaj Wyciągaj lub Wsuwaj.
AZ-5
Awaryjne wyłączenie: wszystkie pręty w dół z prędkością 0,4 m/s. Kasuj AZ-5 zwalnia pręty.
Regulator AR i LAR
Utrzymuje zadaną moc prętami automatycznymi. Regulacja lokalna LAR działa od 10% mocy.
Pompy i turbina
Załączanie pomp GCN, wyłączenie turbiny i test wybiegu turbogeneratora - jak program testu z 1986 r.
Zabezpieczenia
Automatyczne AZ-5 od mocy, okresu, ciśnienia i poziomu. Można je wyłączyć - tak jak tamtej nocy.
SKALA
Wydruk co 5 minut, obliczenie trwa ok. minuty. Oblicz teraz zleca wydruk poza cyklem.
Czas
Pauza, 1×, 10× i 100×. Przy gwałtownych zmianach czas sam zwalnia, a potem wraca do wybranego; obok przycisków widać faktyczne przyspieszenie.
Kartogram i obieg
Warstwy mocy, SKALA, pary, ksenonu, temperatury paliwa, uszkodzeń i prętów, dymek po najechaniu. Schemat obiegu w pływającym oknie (przycisk Obieg) z regulowaną przezroczystością.
Menu i Esc
Pauza, zmiana scenariusza i języka, zapis i wczytanie stanu symulacji.
Dziennik zmiany
Zdarzenia i alarmy z czasem symulacji, podpowiedzi, dlaczego coś nie działa, i krótkie wyjaśnienia zjawisk, gdy pojawiają się po raz pierwszy.
Dźwięk
Szum pomp, świst turbiny, tykanie licznika neutronów, silniki prętów, przekaźniki AZ-5 i sygnały alarmów - syntezowane w przeglądarce.
Instrukcja i zadania
Instrukcja w symulatorze (przycisk w nagłówku). Samouczek i zadania z celem i najlepszym czasem - na stronie wyboru scenariusza.

Ograniczenia modelu

Model jest uproszczony i wciąż dopracowywany. Przekroje czynne i część stałych są dobrane kalibracją tak, by odtwarzać znane wielkości (współczynniki reaktywności, zatrucie ksenonem, ORM); wartości z literatury są zebrane w dokumentacji projektu.

Dodatni efekt AZ-5 w scenariuszu z 1986 r. jest odtwarzany: przez pierwszą sekundę reaktywność prawie się nie zmienia, potem wypieracze wypychają wodę z dołu rdzenia, reaktywność przekracza 1β, a moc rośnie kilkadziesiąt razy w ok. 4 s - w przedziale wyników trzech modeli radzieckich z raportu INSAG-7 (3,5-80 razy). Po szczycie mocy dochodzi do kryzysu wrzenia, rozszczelnienia paliwa i pękania kanałów, a para z kilkudziesięciu kanałów unosi płytę górną reaktora - kilka sekund po AZ-5, jak w zapisie z tamtej nocy. Liczbowo to przybliżenie: ORM przy pełnej mocy wychodzi w modelu ok. 19 prętów zamiast 26-30, a progi uszkodzeń są uproszczone. To symulacja edukacyjna, nie narzędzie do analiz bezpieczeństwa.

Przybliżony diagram rdzenia: liczba kanałów paliwowych (1661) i prętów sterujących (211) odpowiada blokowi RBMK-1000, ale ich rozmieszczenie na kartogramie jest regularnym wzorem, a nie wierną kopią układu z Czarnobyla-4. Odtworzenie rzeczywistego układu (wg raportu INSAG-7) jest w planach.

Źródła

Prywatność

Symulacja nie używa ciasteczek, nie ma kont, reklam ani narzędzi analitycznych. Symulacja działa w całości w Twojej przeglądarce - nic z symulacji nie jest wysyłane na serwer. Fonty i grafiki są pobierane z tego samego serwera co symulacja, bez usług zewnętrznych.

W pamięci przeglądarki (localStorage i IndexedDB) zapisujemy tylko ustawienia (język, ostatni scenariusz, okno obiegu, dźwięk), najlepsze czasy zadań i zapisane stany symulacji. Zostają na Twoim urządzeniu; usuniesz je, czyszcząc dane tej strony.

Serwer, z którego pobierasz pliki symulacji, jak każdy serwer WWW może zapisywać standardowe logi (adres IP, czas, pobrany plik) na potrzeby bezpieczeństwa i diagnostyki.

Grafika i licencje

Grafiki wygenerowane przez AI (asystent graficzny Malwina, model Nano Banana Pro). Napis w logo: krój HVD Peace © 2008 Hannes von Döhren (hvdfonts.com). Nagłówki: Oswald (SIL Open Font License).

Kontakt

W razie uwag, pomysłów czy potrzeby pisz na email .

Rozpocznij symulację